Leczenie bezsenności i zaburzeń snu
Kiedy bezsenność wymaga leczenia
Gorsza noc zdarza się każdemu i nie jest powodem do niepokoju. O bezsenności jako zaburzeniu mówimy wtedy, gdy trudności ze snem występują co najmniej trzy razy w tygodniu przez ponad trzy miesiące i pociągają za sobą konsekwencje w ciągu dnia: zmęczenie, drażliwość, gorszą koncentrację, obniżony nastrój.
Bezsenność przybiera różne postacie — trudność z zaśnięciem, wielokrotne wybudzanie się w nocy, budzenie się nad ranem bez możliwości ponownego zaśnięcia albo sen, który mimo odpowiedniej długości nie przynosi odpoczynku.
Bezsenność rzadko występuje sama
To jeden z najważniejszych powodów, dla których warto skonsultować zaburzenia snu ze specjalistą, a nie leczyć je wyłącznie doraźnie.
Bezsenność bywa objawem innego zaburzenia — depresji, lęku uogólnionego, choroby afektywnej dwubiegunowej czy następstw stresu traumatycznego. Bywa też czynnikiem ryzyka: utrzymujące się zaburzenia snu zwiększają prawdopodobieństwo wystąpienia epizodu depresyjnego.
Zdarza się również, że przyczyna jest somatyczna — bezdech senny, zaburzenia hormonalne, dolegliwości bólowe, działanie przyjmowanych leków. Dlatego diagnostyka zaczyna się od ustalenia, z czym naprawdę mamy do czynienia.
Błędne koło bezsenności
Bezsenność ma zdolność do samopodtrzymywania się, nawet gdy pierwotna przyczyna dawno minęła. Mechanizm jest przewidywalny:
- po kilku nieprzespanych nocach pojawia się lęk przed kolejną,
- napięcie związane z tym lękiem samo w sobie utrudnia zaśnięcie,
- zaczynamy stosować środki zaradcze — kłaść się wcześniej, dłużej leżeć w łóżku, drzemać w dzień, sprawdzać godzinę,
- te zachowania osłabiają naturalną potrzebę snu i wiążą łóżko ze stanem czuwania i frustracji.
Przerwanie tego mechanizmu jest głównym celem leczenia — i zwykle nie wymaga leków nasennych.
Jak leczymy bezsenność
Postępowanie zaczyna się od konsultacji, na której ustalamy obraz zaburzeń snu, czas ich trwania i możliwe przyczyny. W razie potrzeby kierujemy na diagnostykę somatyczną.
- Terapia poznawczo-behawioralna bezsenności (CBT-I) — metoda pierwszego wyboru, o lepiej udokumentowanej skuteczności długoterminowej niż leki nasenne. Obejmuje pracę nad przekonaniami na temat snu, ograniczenie czasu spędzanego w łóżku, przywrócenie związku łóżka ze snem oraz techniki redukcji napięcia. Prowadzą ją nasi psychoterapeuci.
- Leczenie zaburzenia podstawowego — jeśli bezsenność jest objawem depresji lub zaburzenia lękowego, skuteczne leczenie przyczyny zwykle porządkuje również sen.
- Farmakoterapia prowadzona przez lekarza psychiatrę — stosowana rozważnie, z doborem leków dostosowanym do obrazu klinicznego.
Dlaczego ostrożnie z lekami nasennymi
Klasyczne leki nasenne z grupy benzodiazepin i tak zwane „leki Z” działają szybko i skutecznie — w krótkim okresie. Przy regularnym stosowaniu przez dłuższy czas rozwija się jednak tolerancja, a odstawienie bywa trudne i może przejściowo nasilić bezsenność.
Z tego powodu stosuje się je krótkoterminowo i w wybranych sytuacjach, a nie jako stałe rozwiązanie. Jeśli przyjmujesz takie leki od dłuższego czasu, nie odstawiaj ich samodzielnie — plan stopniowej redukcji ustala się z lekarzem.
W leczeniu przewlekłej bezsenności dostępne są dziś inne opcje farmakologiczne o odmiennym profilu bezpieczeństwa. O ich doborze decyduje lekarz podczas wizyty.
Wizyta w Kielcach lub online
Przyjmujemy w dwóch lokalizacjach w centrum Kielc: przy ul. Żelaznej 33/3 oraz ul. Mielczarskiego 10. Skierowanie nie jest potrzebne, a aktualne stawki znajdziesz w cenniku. Możliwa jest również wizyta online.
Na pierwszą wizytę warto przynieść listę przyjmowanych leków — także tych bez recepty i preparatów ziołowych — oraz, jeśli to możliwe, notatki o porach snu i czuwania z ostatnich dwóch tygodni.
Kontakt: 508 143 296, 539 141 856, recepcja@cldl.pl lub formularz kontaktowy.
Najczęstsze pytania o bezsenność
Ile snu potrzebuje dorosły człowiek?
Zapotrzebowanie jest indywidualne. Miarą nie jest liczba godzin, lecz to, czy sen przynosi odpoczynek.
Czy drzemki w ciągu dnia szkodzą?
Przy bezsenności zwykle utrudniają zasypianie wieczorem, ponieważ zmniejszają naturalną potrzebę snu. To jeden z elementów omawianych w terapii.
Czy melatonina rozwiązuje problem?
Bywa pomocna w określonych sytuacjach, na przykład przy przesunięciu rytmu dobowego. Nie jest natomiast lekiem na przewlekłą bezsenność — o jej zastosowaniu warto porozmawiać z lekarzem.
Czy CBT-I działa bez leków?
Tak. U wielu osób terapia poznawczo-behawioralna bezsenności jest wystarczająca, a jej efekty utrzymują się dłużej niż efekty farmakoterapii.
Treści na tej stronie mają charakter informacyjny i nie zastępują konsultacji lekarskiej. O rozpoznaniu i sposobie leczenia decyduje lekarz podczas wizyty.
Kielce · od 2016