Kielce · od 2016Leczenie fobii społecznej
Czy możesz cierpieć na fobię społeczną?
Tak, jeśli odczuwasz dyskomfort w miejscach publicznych. Możesz to opisywać jako stres, lęk, dziwne pobudzenie, niepokój. To pojawia się wtedy, gdy wiesz, że inni mogą cię dostrzec, ocenić, skrytykować, pomyśleć o tobie. Sama myśl o takiej sytuacji może prowadzić do lęku. Za wszelką cenę chciałbyś takiej sytuacji uniknąć. Nie iść do szkoły, na zajęcia, do pracy, nie wsiadać do tego autobusu, nie zjeść na mieście, nie musieć odpowiadać dzień dobry sąsiadowi. Nasza strefa komfortu kurczy się. Niekiedy dochodzi do sytuacji, że dobrze czujesz się tylko w swoim domu.
Etap narastania
Niekiedy lęk może narastać. Możesz mieć wrażenie, że zaraz zemdlejesz, zasycha Ci w ustach, ogarnia panika, czerwienienie się. Ucieczka to jedna z myśli, które dominują. Sytuacji nie poprawia to, że masz wrażenie, że inni to wszystko widzą, a to jeszcze bardziej potęguje objawy.
Inne objawy, które możesz u siebie obserwować w trakcie narastania lęku to drżenia kończyn, suchość w ustach, potliwość, parcie na mocz, niska samoocena, a niekiedy nawet myśli samobójcze.
Fobia społeczna może utrudnić Ci nawiązanie relacji przyjacielskich, poznanie nowych osób, stworzenie związku, awans w pracy, niekiedy kontunuowanie nauki.
Pamiętaj, że istnieją metody, by zmniejszyć lub wyeliminować takie dolegliwości.
Nieśmiałość a fobia społeczna
Nieśmiałość to cecha temperamentu — bywa niewygodna, ale nie odbiera możliwości działania. Fobia społeczna jest zaburzeniem: lęk przed oceną innych jest tak silny, że prowadzi do unikania sytuacji ważnych dla pracy, nauki i relacji.
Osoba z fobią społeczną nie boi się ludzi jako takich. Boi się kompromitacji — że zauważą jej drżenie głosu, zaczerwienienie, pocenie się, że uzna się ją za nudną, niekompetentną albo dziwną. Paradoksalnie samo napięcie nasila te właśnie objawy, potwierdzając obawę.
Sytuacje, które wywołują lęk
- wystąpienia publiczne, prezentacje, zabieranie głosu na zebraniu,
- rozmowy z osobami o wyższym statusie, rozmowy kwalifikacyjne,
- jedzenie lub picie w obecności innych,
- telefonowanie przy świadkach,
- spotkania towarzyskie, small talk, poznawanie nowych osób,
- bycie obserwowanym podczas wykonywania czynności — pisania, podpisywania dokumentu.
Lęk pojawia się nie tylko w trakcie samej sytuacji. Poprzedza go często wielodniowe napięcie antycypacyjne, a po wszystkim następuje drobiazgowa analiza własnego zachowania, w której pamięć wyolbrzymia każde potknięcie.
Dlaczego unikanie pogłębia problem
Rezygnacja z wystąpienia, wyjścia czy rozmowy przynosi natychmiastową ulgę. Ta ulga jest jednak nagrodą, która wzmacnia unikanie — a każde kolejne uniknięcie odbiera szansę na doświadczenie, że sytuacja skończyłaby się lepiej, niż zakładał lęk.
Podobnie działają tak zwane zachowania zabezpieczające: unikanie kontaktu wzrokowego, mówienie ciszej, trzymanie się z boku, przygotowywanie każdego zdania z góry. Mają chronić przed kompromitacją, ale zabierają naturalność i utrudniają kontakt — potwierdzając w efekcie obawy, którym miały zapobiec.
Nieleczona fobia społeczna często prowadzi do wycofania zawodowego, izolacji, a niekiedy do sięgania po alkohol jako sposobu na rozluźnienie przed spotkaniami. Zwiększa też ryzyko depresji.
Jak leczymy fobię społeczną
Fobia społeczna dobrze odpowiada na leczenie, zwłaszcza gdy nie zdążyła utrwalić się przez lata unikania.
- Psychoterapia poznawczo-behawioralna — praca nad przekonaniami o ocenie i własnym wizerunku, wycofywanie zachowań zabezpieczających oraz stopniowa ekspozycja na sytuacje społeczne. Skuteczna bywa też terapia grupowa, która sama w sobie stanowi bezpieczne pole ćwiczeń.
- Farmakoterapia — leki z grupy SSRI lub SNRI, stosowane zwłaszcza przy nasilonych objawach i współistniejącej depresji.
Nie zalecamy opierania się na doraźnych lekach uspokajających przed wystąpieniami — przynoszą ulgę, ale utrwalają przekonanie, że bez nich sytuacja jest nie do przejścia.
Wizyta w Kielcach lub online
Przyjmujemy przy ul. Żelaznej 33/3 oraz ul. Mielczarskiego 10 w Kielcach, bez skierowania. Aktualne stawki: cennik.
Jeśli sama myśl o przyjściu do gabinetu jest w tej chwili trudna, pierwsza konsultacja może odbyć się w formie wizyty online. Wiele osób z fobią społeczną zaczyna właśnie w ten sposób.
Kontakt: 508 143 296, 539 141 856, recepcja@cldl.pl lub formularz kontaktowy.
Najczęstsze pytania o fobię społeczną
Czy to nie jest po prostu cecha charakteru?
Introwersja i nieśmiałość są cechami. Fobia społeczna jest zaburzeniem lękowym — rozpoznajemy ją wtedy, gdy lęk przed oceną prowadzi do unikania i realnie ogranicza życie.
Czy leczenie zmieni mnie w osobę towarzyską?
Nie i nie taki jest jego cel. Chodzi o to, żeby lęk przestał decydować za Ciebie — a nie o zmianę temperamentu.
Czy terapia grupowa nie będzie zbyt trudna?
Bywa wyzwaniem, ale prowadzona jest stopniowo i w bezpiecznych warunkach. O jej rozpoczęciu decyduje się indywidualnie, zwykle po okresie pracy indywidualnej.
Od czego zacząć?
Od konsultacji — psychologicznej lub psychiatrycznej, zależnie od nasilenia objawów.
Treści na tej stronie mają charakter informacyjny i nie zastępują konsultacji lekarskiej. O rozpoznaniu i sposobie leczenia decyduje lekarz podczas wizyty.
